Auteur: Boanna Pieterse

Het rode doek schuift open, de trompet blaast en de spot gaat aan. Vanuit de rode suède stoel zie ik een nanny met paraplu over het toneel vliegen. Dat bleek Noortje Herlaar, als Mary Poppins, anno 2010. Kriebels, blijdschap, meezingen en meedansen vanuit de theaterstoel: kleine Boanna op 10-jarige leeftijd. Elke jaar, met kerst, namen mijn ouders me mee naar een musical op de Nederlandse bühne. Tijdens ‘Supercalifragilisticexpialidasties’ wist ik het: daar ga ik staan. Mijn liefde voor musical begon bij Mary Poppins, een musical die de musicalmagie subtiel serveert en daardoor onvergetelijk wordt.

door Boanna Pieterse

Ik ging naar de academie voor musical en muziektheater, de Frank Sander Academie in Amsterdam. Daar merkte ik al snel dat er geen plaats is voor twijfel in dit vak. Het is niet zomaar even een liedje zingen. Op Broadway (New York) en West End (Londen) laat musical zien dat het een hoogstaande sport is vol passie, doorzettingsvermogen en technische kennis. En toch, zodra het doek opgaat, verdwijnt al die techniek moeiteloos naar de achtergrond. De acteurs kennen hun teksten, licht en geluid staan tot in de puntjes afgesteld, achter de schermen wordt in stilte het volgende kostuum al aangereikt, en de muzikanten nemen nog één diepe teug lucht voordat de eerste noot klinkt. Dat is de magie van live performance: alles valt samen in het moment.

Misschien is dat waarom musical zo herkenbaar voelt. Er is altijd wel een personage dat iets van jezelf weerspiegelt, een lied dat onverwacht binnenkomt of een gevoel losmaakt dat je even was vergeten. Het biedt een tijdelijke ontsnapping aan de echte wereld en laat je tegelijkertijd met nieuwe ogen ernaar terugkeren. Maar musical kan óók scherp, politiek en intens zijn. Eind 2026 keert Chantal Janzen terug naar het theater met de musical Cabaret. Het is een musical over het nachtleven in het Berlijn van de jaren ’30 waar men wanhopig probeert te ontsnappen aan de opkomst van het fascisme. Cabaret toont de kracht van musical in zijn puurste vorm: muziek die schuurt, humor die steekt en een verhaal dat blijft nazinderen.

Tegenwoordig open ik alleen nog mijn paraplu als het regent en heb ik mijn musicaldroom losgelaten. Ik houd het bij de kriebels in mijn buik die ik als toeschouwer krijg bij een voorstelling, maar ook thuis of in de auto, wanneer ik stiekem de ‘100 Best Musical Songs’ op Spotify aanzet. Musical doet je herinneren aan wie je bent geweest en wat je hebt gevoeld ook als sta je niet meer op de planken. Misschien is dat het mooiste aan musical. Ergens in die momenten van luisteren en kijken, ben je weer even deel van die wereld vol kleur, muziek en emotie. Een wereld die niet stopt wanneer het doek valt, maar die blijft bestaan in de kleine, stille applausmomenten die je voor jezelf creëert.

Musicalactrice Boanna Pieterse maakt de leek bekend met de musicalwereld. Boanna neemt jullie mee in deze magische wereld. Ze geeft tips voor je eerste voorstelling, heeft een playlist voor beginners samengesteld en raadt musicals aan voor de gevorderde liefhebber. Veel plezier met Musical voor beginners!

door Boanna Pieterse

Allereerst, wat is musical?
Op de Frank Sanders Akademie voor musical en muziektheater leer je al heel snel dat musical een zorgvuldig georkestreerde machine is: honderden lichtstanden, audiosystemen die tot op de millimeter nauwkeurig worden afgesteld, snelverkledingen binnen een paar seconden, grimeurs en kostuummakers die elk detail bewaken, en repetities die tot in de puntjes zijn gecoördineerd. Het is een vorm van muziektheater waarin muziek, zang, tekst en dans gezamenlijk het verhaal dragen. Waar toneel vooral leunt op dialoog, is bij musical de muziek even belangrijk als het gespeelde woord; liedjes kunnen gevoelens oproepen die een dialoog niet kan vangen en dans maakt van emotie een fysieke beleving.

Moet je naar New York of London om je allereerste musical te zien? Is dat de beste plek om te beginnen?
West End (Londen) en Broadway (New York) blijven natuurlijk iconische musicalbestemmingen. Maar eerlijk? Als je net begint is het geen must om meteen een trans-Atlantische reis te maken naar New York of om de ferry te nemen naar Engeland. De Nederlandse musicalwereld is volwassen, veelzijdig en inmiddels technisch vergelijkbaar met Londen en New York. Toch heeft West End iets magisch: de levendigheid van Soho, de historische theaters, de producties die vaak jaren spelen en daardoor tot in perfectie zijn geslepen. Broadway daarentegen voelt bruter, rauwer en sneller. Alsof het hele district ademt op het ritme van repetities en try-outs. Als beginner kun je in beide werelden overweldigd raken, maar je wordt vanaf het eerste moment ondergedompeld in kwaliteit, energie en vakmanschap. Als je ooit de kans krijgt: ga! Maar begin gerust in Nederland, waar de drempel lager is en de kwaliteit hoog.

Bij welke musical moet je als leek beginnen?
Ik raad aan te beginnen bij musicals waarvoor je geen voorkennis nodig hebt en die je zonder pardon laten voelen wat het genre kan zijn. Bijvoorbeeld The Lion King. Voor veel musicalgroentjes is dit dé ideale instapmusical: herkenbare muziek, verbluffende kostuums en een verhaal dat je moeiteloos meeneemt. Een andere tip is de musical Moulin Rouge: een toegankelijke productie vol glitter, burlesque danseressen en popnummers die je meteen de Moulin Rouge wereld intrekken.

En als je nou niet van bombast en spektakel houdt, wat is dan de beste start?
Dan moet je denken aan de komedies van Jon van Eerd, waar timing en humor een hoofdrol spelen, of aan iets volledig eigens zoals Showponies van Alex Klaassen. Het zijn producties waarin juist intimiteit of absurdisme je aangrijpen. Voor beginners kan dat verrassend verfrissend zijn.

Playlist voor beginners
Moulin Rouge
Disney Frozen
The Lion King
Wicked

Wat zijn de tips voor de gevorderde kijker?
Mijn eerste musicalliefde is de voorstelling Mary Poppins en net op het moment dat ik dacht dat er geen musicalstijl bestaat die mij die ‘Mary Poppins-kriebels’ kan geven, ontdekte ik Hamilton. Voor iemand die geen rapkenner, rapliefhebber en überhaupt rapluisteraar is, wist ik niet wat ik hoorde. Musical en rap samen? Jawel, dat is Hamilton, een rapmusical die je met een spervuur aan woorden en ritmes meeneemt naar de Amerikaanse Revolutie. Geschreven, gecomponeerd én gespeeld door de New Yorkse Lin-Manuel Miranda. Een man met magische muzikale vingertjes. Ik raad je dan ook aan In The Heights, Bring It On, te beluisteren. Als je zin hebt in iets luchtigers, kun je simpelweg niet om zijn onweerstaanbare Disneymuziek heen in Moana of Encanto. Een andere aanrader voor gevordenden is Hadestown: een broeierige, poëtische reis naar de onderwereld, vol folk, jazz en schurende emoties. Of Smash, gebaseerd op de gelijknamige tv-serie, een ode aan Marilyn Monroe en een must-see voor wie de combinatie van show, jazz en drama waardeert.

Playlist voor gevorderden
Hadestown
Hamilton
MJ the Musical
Hercules

Wat maakt musical bijzonder?
Voor mij gaat musical verder dan zang, dans en spel. Het is een soort spiegel waarin alles samenkomt: techniek en emotie, licht en muziek, publiek en performer. Op het moment dat ik er middenin zit, voel ik hoe intens het vak is. Je moet weten wat verdriet is, wat vreugde kan doen, wat kwetsbaarheid betekent. Het is een paradox, als musicalacteur speel je emoties die soms verder gaan dan je eigen ervaring, maar juist daardoor word je geraakt en groeit je begrip van de wereld. Dat is misschien wel het hart van musical, de kracht om te verbinden, om iets universeels te laten voelen via iets heel persoonlijks.